Jak zmieniało się centrum Słupska? Od wyburzeń do ronda pod szaszłykiem

Centrum Słupska zmieniało się tak mocno, że w miejscu dawnych budynków i ulic powstał układ komunikacyjny z rondem pod szaszłykiem, a dziś ul. Anny Łajming ma zaledwie 169 metrów długości.

Od murów obronnych do secesyjnych kamienic

Historia tego fragmentu śródmieścia sięga początku XX wieku, kiedy zabudowano teren wzdłuż części wcześniej rozebranego pasa murów obronnych wraz z Bramą Holsztyńską, położonego po prawej stronie zachowanej do dziś Nowej Bramy. Wówczas powstał rząd okazałych kamienic stojących frontem na zachód przy ulicy Kaufmannswall, czyli kupieckiej.

Było ich tyle, co palców w jednej ręce, ale każda wyróżniała się bogatym secesyjnym wystrojem od strony frontowej. Zaplecza budynków były znacznie prostsze, a całość stała przy brukowanej ulicy, po której biegła linia tramwajowa. Zabudowa przetrwała II wojnę światową stosunkowo dobrze, choć otoczenie było w dużej mierze zrujnowane.

Jak wyglądał ten rejon w powojennym Słupsku

W wydanym 70 lat temu przewodniku turystyczno-krajoznawczym Czesława Piskorskiego ten odcinek miasta opisano przez pryzmat ulicy Obrońców Stalingradu, czyli dzisiejszej A. Łajming. Autor prowadził czytelnika w stronę placu Zwycięstwa, mijając po drodze Dom Leśnika i Drzewiarza, gmach PKO, świetlicę i modelarnię Ligi Lotniczej oraz siedzibę słupskiego Aeroklubu.

Ta nazwa ulicy utrzymywała się przez dziesięciolecia, w czasie których odbudowywano obecny Stary Rynek i sąsiednie tereny. Wtedy też w lokalnych sklepach działały popularne punkty handlowe, w tym „Złoty Róg” ze słodyczami i drogeria „Malwa”. Jeszcze w 1968 roku w sklepach pamiątkarskich krążył folder ze zdjęciem kamienic i ich adresem.

Wyburzenia, przejście podziemne i rondo pod szaszłykiem

Na początku lat 70. zmieniono nazwę ulicy na 9 Marca. W tym czasie ulicę fotografowano jeszcze z brukiem i asfaltowymi „zebrami”, po których harcerze pilnowali przechodniów przechodzących przez jezdnię. Obok, przy ul. Bema, trwały już wyburzenia poniemieckich niskich domów, a ich miejsce zajęły parking samochodowy i deptak.

W 1973 roku deptak połączono z nowym przejściem podziemnym. W tym samym czasie rozebrano Dom Kultury Kolejarza i uruchomiono nowy węzeł komunikacyjny z rondem pod szaszłykiem, dziś znanym jako rondo im. Solidarności. Te przemiany dokumentowano zarówno z dachu domu przy al. Wojska Polskiego i Sienkiewicza, jak i z poddasza nad Oddziałem PKO, gdzie mieszkał i tworzył Mirosław Jaruga.

Dzisiejsza ul. Anny Łajming i jej problemy

Współczesna ul. Anny Łajming to dwujezdniowy odcinek drogi gminnej, który pełni funkcję krótkiej przelotówki. Jest też wizytówką architektury z początku minionego stulecia, bo część kamienic zachowała zabytkowy charakter. Wśród nich wymienia się m.in. posesję nr 4 oraz dawną restaurację „Metro”.

Nie wszystko jednak działa tu dobrze. W źródłowym opisie zwrócono uwagę na zaniedbane przejście podziemne oraz kolizyjne skrzyżowanie z Placem Zwycięstwa. Dodatkowo w ramach rewitalizacji al. Wojska Wolskiego z przyległego ronda pod szaszłykiem wyeliminowano połączenie z jezdnią prowadzącą w stronę dworca kolejowego oraz ścieżkę pieszo-rowerową na deptaku. Zjazd do dworca przeniesiono na równoległą jezdnię, która wcześniej była jednokierunkowa w stronę centrum.

Dlaczego to ważne dla mieszkańców

To nie jest tylko opowieść o nazwach ulic i dawnych budynkach. W tej części Słupska widać, jak decyzje o wyburzeniach, odbudowie i organizacji ruchu zmieniały codzienne życie mieszkańców, sposób poruszania się po centrum oraz to, jak miasto prezentuje swoje historyczne dziedzictwo. Dla lokalnej społeczności to także przypomnienie, że układ komunikacyjny wpływa nie tylko na transport, ale i na odbiór całej przestrzeni śródmiejskiej.

Co wynika z tej historii

Centrum Słupska przeszło drogę od secesyjnej zabudowy przy dawnej Kaufmannswall, przez wojenne zniszczenia i powojenne przekształcenia, aż po dzisiejszy układ z rondem pod szaszłykiem i ulicą Anny Łajming. Historia tego miejsca pokazuje, że nawet niewielki fragment miasta może być zapisem wielu epok naraz. Informacje przekazał materiał archiwalny dotyczący historii Słupska oraz opisu zmian w centrum miasta.