Eduard Engel

historyk literatury
12.11.1851 23.11.1938 Słupsk

Biografia

Urodził się w rodzinie niemiecko-żydowskiej. W Słupsku, który należał wówczas do pruskiej prowincji Pomorze, uczęszczał do szkoły podstawowej (Volksschule) i gimnazjum. Studiował indoeuropeistykę, filologię klasyczną i romanistykę w Berlinie; w 1874 roku doktorował się w Rostocku na temat składni języka starofrancuskiego (dysertacja napisana po łacinie).

Przez długi czas pracował jako stenograf w Reichstagu. Był człowiekiem o wszechstronnych zainteresowaniach i wielorakich aktywnościach, m.in. w kolejnictwie, gdzie zainicjował określone reformy. Z jego inspiracji Niemcy wprowadzili podczas I wojny światowej czas letni. Za zasługi został w roku 1931 honorowym członkiem Deutscher Sprachverein.

W latach trzydziestych ze względu na swoje żydowskie pochodzenie otrzymał od nazistów zakaz publikacji, nie wolno było powoływać się na jego prace. Zmarł w nędzy i zapomnieniu w Bornim k. Poczdamu.

Był autorem znaczących monografii z zakresu historii literatury angielskiej, francuskiej i prac na temat twórczości Goethego. Jego 2-tomowa historia literatury niemieckiej (1. wydanie: 1906) miała w 1929 roku 38. edycję. Pisał nowele i teksty o tematyce historycznej. Jego monografia z zakresu stylistyki «Deutsche Stilkunst» (1911) doczekała się do 1922 roku 30 wydań. W latach 1879–1883 sprawował funkcję redaktora naczelnego prestiżowego czasopisma literackiego poświęconego literaturze światowej i niemieckiej. Promował tam utwory młodych pisarzy.

Engel należał do najbardziej aktywnych purystów językowych w Niemczech. Był autorem obszernych prac na temat wyrazów obcych w języku niemieckim i ich zwalczania, w tym słownika zniemczającego (słownika z wyrazami obcymi jako hasłami, dla których proponowane są odpowiedniki rodzime), a także nietypowego słownika odwróconego: wyrazy rodzimy (zniemczenia) jako hasła, wyrazy obce jako ekwiwalenty. Uważał wyrazy obce za zagrożenie dla tożsamości języka i narodowej. W jego pracach dominują motywy narodowe, które czasem przyjmują charakter nacjonalistyczny i szowinistyczny.

Wreszcie Engel to znacząca, choć kontrowersyjna postać niemieckiej kultury, przykład patriotyzmu i ofiary antysemityzmu panującego w Niemczech w latach 30. XX wieku.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Napisał dwutomową historię literatury niemieckiej (pierwsze wydanie 1906; 38. edycja 1929).
Autor monografii z zakresu historii literatury angielskiej i francuskiej oraz prac o twórczości Goethego.
Redaktor naczelny czasopisma literackiego (1879–1883), promującego literaturę światową i niemiecką.
Opublikował prace dotyczące języka niemieckiego, w tym Deutsche Stilkunst (1911) i Verdeutschungswörterbuch.
Został honorowym członkiem Deutscher Sprachverein (1931).

Ciekawostki

Zainicjował reformy w kolejnictwie, co doprowadziło do wprowadzenia czasu letniego w Niemczech podczas I wojny światowej.
W latach 30. został objęty zakazem publikacji ze względu na pochodzenie żydowskie.
Zmarł w Bornim k. Poczdamu w nędzy i zapomnieniu.

Udostępnij