Bartłomiej Swawe
Biografia
Bartłomiej Swawe pochodził z zamożnej rodziny pomorskiej Schwawe, spokrewnionej z katolickim biskupem kamieńskim Henningiem Ivenem. Jego ojciec, Jürgen Swawe, był burmistrzem Słupska, a brat Jan Swawe – kanonikiem witztum kapituly kamieńskiej.
Po studiach w Słupsku i Szczecinie, a następnie w Leuven, Münster i Lipsku, powrócił do ojczystej ziemi i w 1510 roku otrzymał od biskupa kamieńskiego Marcina von Karithy posadę wikariusza w Słupsku. Później udał się na dalsze nauki do Włoch, a po powrocie został kanonikiem kapituły kolegiackiej w Szczecinie i kanonikiem kapituły katedralnej w Kamieniu Pomorskim. Od 1529 roku pracował w kancelarii książąt pomorskich jako doradca, od 1531 roku był kanclerzem pomorskim, a od 1532 roku witztumem kapituły kamieńskiej. W 1534 roku ożenił się z Gertrudą von Zitzewitz.
Od początku lat 30. XVI wieku zaczął popierać nauki Marcina Lutra. Dzięki wysokiej pozycji w administracji kościelnej i państwowej Pomorza działał na rzecz ruchu protestanckiego, a jako kanclerz dworu Barnima IX był głównym organizatorem sejmu trzebiatowskiego i współorganizatorem struktur Pomorskiego Kościoła Ewangelickiego. Prowadził negocjacje z biskupem kamieńskim Erazmem von Manteuffelem i starał się przekonać go do akceptacji Ordynacji Kościelnej Bugenhagena. W 1544 roku został mianowany superintendentem kołobrzeskim.
12 kwietnia 1545 roku kamieńska kapituła katedralna wybrała Bartłomieja Swawe biskupem pomorskim; 5 maja 1545 roku odbyła się instalacja w Kamieniu Pomorskim. 12 października 1545 roku, działając według Ordynacji Kościelnej, zrzeczył się praw do Koszalina i przekazał zwierzchnictwo nad biskupstwem książętom pomorskim, co oznaczało całkowite zerwanie związków diecezji kamieńskiej ze Stolicą Apostolską. Jako dyplomata rozpoczął również zabiegi o przyjęcie Pomorza Zachodniego do unii szmalkaldzkiej.
Forma schizma biskupa i przekazanie majątku diecezjalnego na rzecz Gryfitów spotkały się ze sprzeciwem cesarza Karola V. Władca Rzeszy, jako suweren nad Pomorzem Zachodnim, rozpoczął proces kontrreformacyjny. Dzięki zwycięstwu nad książętami protestanckimi w I wojnie szmalkaldzkiej i interim augsburskiemu doprowadził do zmian w Pomorskim Kościele Ewangelickim. 1 sierpnia 1549 roku Bartłomiej Swawe został zmuszony do złożenia urzędu biskupa kamieńskiego. Kapituła wybrała jego następcą Marcina Wejhera, który w 1551 roku został uznany także przez papieża i otrzymał bullę prekonizacyjną.
Po 1549 roku Bartłomiej Swawe pozostawał jedynie urzędnikiem kancelarii książęcej. Zachował dożywotnio tytuł biskupa seniora, a także nadane mu uposażenie. Po 1560 roku nie pełnił już żadnych funkcji. Ostatnie lata spędził w Bytowie, gdzie zmarł.